Kırgızlar (Part-2) – Eski Türk Devletleri 7. Bölüm

Merhaba sevgili ve saygılı okuyucular,

Bundan bir önceki yazımızda Kırgızlar’dan bahsetmiştik. Kırgızlar, tek part üzerinde incelenmekten daha çok şey hakediyorlar. Bu nedenle, Kırgızlar incelememizi, partlar halinde yapacağımı belirtmiştim. Ve o kutlu güne hep beraber ulaştık. Geçtiğimiz son 4 günde, sizlerle herhangi bir blog paylaşamadım. Artık bu hasrete son vermenin zamanı geldi. Bu yazıyı okumadan önce, hala okumadıysanız bir önceki yazıya bir göz atmanızı öneririm. Kırgızlar Part-1‘e buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Hatırlarsanız; Çin’in, Türk Dünyası üzerindeki baskılarına boyun eğmemişti Kırgızlar. Ve boyunduruk altına girmeyerek özgür yaşantılarına devam etmişlerdi. Kırgızlar’ın bu bağımsız yaşantıları, İkinci Göktürk Hakanlığı’na kadar devam etmiştir. Kırgızlar, Birinci Göktürk’ler zamanında, Türk Birliği içerisine girmeyi kabul etmemişlerdi. İkinci Göktürkler zamanında ise, kendi rızaları ile bu oluşumun bir parçası oldular. 690 yılında, İkinci Göktürkler’e kendi istekleriyle katılmalarının ardından, İkinci Göktürkler yıkılana kadar sadakatlerini sürdürmüşlerdir. Ardından İkinci Göktürk Devleti’nin yıkılmasının ardından, tekrar eski bağımsız yaşantılarına geri dönmüşlerdir.

Göktürkler’den sonra, Türk Dünyası’nda, Uygurlar dönemi başlamıştı. Ancak Kırgızlar, Göktürklere gösterdikleri samimiyeti, Uygurlara göstermemiş ve hiçbir şekilde Uygur hakimiyetine girmemişlerdir. Bu süre zarfında, yine kendi Kağanlarının hakimiyetinde bir yaşantı sürmeyi tercih etmişlerdir. Kırgızlar, Göktürk dönemlerindeki mütevazi yaşam şekillerini bir kenara bırakmış ve Uygur döneminde yayılmacı bir politika izlemişlerdir. Bunun nedeni ise, Asya’nın artık mütevazi toplulukların barınabileceği bir yer olmamasıydı. Küçük topluluklar bol bol istilalarla karşılaşabiliyordu. Kırgızlar’ın güçlenmesi gerekiyordu. Ve yayılmacı politikaları sayesinde, o zamanın koşullarında oldukça güçlü olan bir askeri süvari birliğine sahip olmuşlardı.

Yıllar 840’ı gösterdiğinde Kırgız tarihinde önemli gelişmeler yaşanıyordu. 840 yılına kadar bağımsız bir yaşantı süren Kırgızlar, ilk defa kendi devletlerini kuracaklardı. Bu tarhilerde, Uygurlarda yıkılma tehlikesi ile karşı karşıya kalmışlardı. Kırgızlar’da, Uygurların bu zayıflıklarından yararlandılar. Kalabalık süvari birlikleri ile Uygurların üzerine giderek istilaya başladılar. Zaten Çin politikaları ile zayıflayan Uygurlar, Kırgızlara karşı koyamadı. Ve sonunda Kırgızlar, zaten zor dönemler geçiren Uygurlara son darbeyi indirmiş ve Uygur Devleti’ni yıkmışlardır. Ve 840 yılında, Ötüken’de Kırgız Hanlığı’nı resmen kurdular. Kırgızlar, tarihlerinde ilk kez tamamen bağımsız ve teşkilatlı bir devlet yapısına büründüler. Aynı tarihlerde ise, Uygur devleti zamanında bir arada yaşayan ve Uygurlar yıkıldıktan sonra başsız kalan diğer Türk boyları kendi aralarında birleşerek, Kırgızların güneybatısında Karahanlılar Devleti’ni kurdular.

Bir sonraki final partımızda görüşmek üzere…

Kaynaklar: 1 2 3 4 5

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir